Karol Szymanovski (1882-1937) was de Poolse meester van de liedkunst. Er werd wel gezegd dat hij eigenlijk meer dichter dan musicus was. Hij schreef bijna 120 toonzettingen van gedichten. In muzikale stijl en in tekstkeuze heeft hij daarbij een ontwikkeling doorgemaakt. Hij begon met de expressie van een sterke individuele gevoeligheid. Later drukte hij een verlangen naar mooiere, oriëntaalse werelden uit. En hij eindigde met een bewondering voor een geïdealiseerd verleden dat hij terugvond in de Poolse folklore. Zijn gehele liedoeuvre wordt verbonden door een groot vermogen tot het oproepen van veelzeggende sferen en sterke poëtische beelden. Een aantal motieven keert daarbij steeds terug: eenzaamheid, verlatenheid, onvervuld verlangen, zwerflust. Meestal worden deze gekoppeld aan een verlaten sterrenhemel, duistere berglandschappen of fonkelende paleizen uit dromerige visioenen. De hoofdpersonen van de liederen krijgen bijna nooit een naam of een helder gezicht. De luisteraar vult deze als het ware zelf in. Maar als men alle liederen kort na elkaar beluistert, gebeurt er iets bijzonders. De personages van de liederen lijken met elkaar te communiceren. 'Sometimes when long I drowsily dream, I can hear a woman's wonderful voice', zingt de tenor. De sopraan op haar beurt lijkt zijn lied te horen: 'a silver song is ringing from afar'. 'Come, my beloved, where I may speak to your heart', zingt ze. 'I would follow the voice anywhere', lijkt zijn antwoord te zijn.

Dit is de basis geworden van het geënsceneerde liedrecital Een sprookje voorbij. De stemmen zijn mensen geworden. Twee mensen die hun gezamenlijke sprookje niet aan konden gaan en elkaar hebben verlaten.... De man vlucht de wijde wereld in om zijn gevoelsleven te ontlopen. Vol mannelijke daadkracht, of anders geformuleerd vol angst, haalt zijn diepere behoefte aan bescherming en intimiteit hem steeds weer onderuit. Hij vlucht in een nieuwe omgeving, waarin hij niets anders dan zijn diepste innerlijk weerspiegeld kan zien. Zijn liederen zijn bijna allemaal vroege liederen, ontstaan rond 1902, met een haast naïef idioom, dat past bij de naïeve ontsnappingspogingen van de man en de oppervlakkige beleving van zijn emoties.Ook de vrouw probeert de eenzaamheid en verlatenheid na de breuk te ontvluchten. Ze wil de pijn verdringen en gebruikt haar fantasie als afweermechanisme. Ze trekt zich terug in haar slaapkamer, projecteert haar eenzaamheid op de maan en voelt haar hart als een nachtegaal te keer gaan. Later verdwaalt ze in de fantasiewereld. Als in een manie regeert ze als prinses in haar eigen koninkrijk. En na de manie komt de depressie: het besef van de werkelijkheid valt haar nog zwaarder en de ruimte nog leger. Twee liederencycli portretteren de vrouw: de Songs of the Fairy Princess uit 1915 waarin de rijkversierde melodieën op het woord 'ah' een onwerkelijke sfeer oproepen, en de ontnuchtering en desillusie worden tastbaar door de combinatie met een latere cyclus, de Seven Songs op teksten van James Joyce (1926) uit diens dichtbundel Chamber Music.

De grootste kracht van het toongezette gedicht is dat met een weinig aan klank en tekst bij de luisteraar een beeld, een stemming, klankwereld of een poëtische gedachte wordt opgeroepen, die hij vervolgens zelf verder invult. Dat moet ook in de kern van een geënsceneerd recital zo blijven. Het geeft een half woord aan goede verstaanders. De liederen in dit recital zijn als da capo-aria's in de barokopera: de handeling wordt stilgezet en er wordt ingezoomd op de binnenwereld van de hoofdpersonen. Maar hier zijn geen recitatieven: het verbindende verhaal wordt aan de verbeelding overgelaten. En ook de wereld waarin de hoofdpersonen verblijven wordt niet letterlijk weergegeven. Eigenlijk naderen we heel dicht de scheppende kunstenaars. Szymanovski en zijn tekstdichters probeerden universele emoties uit te drukken in nieuw gecreëerde werelden. Wij laten nu vooral dat proces zien: hoe de blik van mensen bepaald wordt door hun gevoelsleven en hoe mensen hun fantasie kunnen gebruiken om een nieuwe werkelijkheid te creëren. De onderliggende emoties komen er nog meer bloot door te liggen. Emoties van de werkelijkheid, voorbij sprookjes.